Cyflwyniad i’r prosiect

Yn ddiweddar mae Cyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru, mewn cydweithrediad â Chyngor Gwynedd, wedi lansio prosiect 'Ein Llwybrau Byw' / ‘Our Living Trails’ sydd â'r nod hirdymor o hyrwyddo ac adfer bioamrywiaeth ar hyd coridor Llwybr Arfordir Cymru. Mae Binnies wedi cael eu contractio gan CNC i gynnal y prosiect 9 mis hwn sydd hefyd yn ceisio hyrwyddo mwy o gysylltiad rhwng pobl a natur, fel bod mwy o bobl yn deall pwysigrwydd amgylchedd naturiol iach, a'r manteision y mae'n eu cynnig i ni.

Ynglŷn â'r prosiect

Bydd y prosiect yn gweithio mewn partneriaeth â thirfeddianwyr, gan y byddant yn rhan hanfodol o’r prosiect. Mae tir ar hyd coridor Llwybr Arfordir Cymru, sy’n 870 milltir o hyd, yn cynnwys tir fferm, cefn gwlad agored, clogwyni, dolydd, traethau ac amgylcheddau trefol. Mae'r tir yn rhoi cyfle pwysig i fynd i'r afael â heriau colli bioamrywiaeth, newid hinsawdd a 'gwasgfa' arfordirol, gan hyrwyddo cymdeithas iach a gwydn yr un pryd.  Bydd yn ymchwilio i 'arferion gorau' ac yn argymell dull o fynd i’r afael o ddifrif â’r broses o gyflwyno prosiectau gwella bioamrywiaeth ar hyd coridor Llwybr Arfordir Cymru, a llwybrau a hawliau tramwy cenedlaethol eraill yng Nghymru o bosib, yn y blynyddoedd i ddod.

Nodau ac amcanion o prosiect

Dysgu sydd wrth wraidd y prosiect Llwybrau Byw. Rydyn ni eisiau gwybod, beth yw'r ffordd orau o wella bioamrywiaeth ar hyd Llwybr Arfordir Cymru. Rydyn ni am wneud hyn mewn ffordd sy'n sicrhau cynifer o fanteision eraill â phosib fel iechyd, ansawdd dŵr, dal a storio carbon, rheoli perygl llifogydd.

• Pa fathau o brosiectau gwella bioamrywiaeth ddylen ni eu cynnal, ble a pham?
• Pa ddata sydd ei angen arnon ni a gyda phwy y mae angen i ni weithio?
• Beth yw'r ffordd orau o weithio gyda thirfeddianwyr a rhanddeiliaid eraill ar hyd Llwybr Arfordir Cymru?
• Sut mae ariannu'r prosiectau hyn a mesur eu heffaith?
• Beth yw'r ffordd orau o godi ymwybyddiaeth y cyhoedd o fioamrywiaeth a'r manteision a ddaw yn ei sgil?
• Beth yw'r ffordd orau o ddiffinio coridor Llwybr Arfordir Cymru?

Bydd y prosiect yn ymchwilio i'r hyn sydd wedi gweithio'n dda yn y gorffennol drwy ddysgu o 'arferion gorau'. Rydyn ni hefyd am ddysgu o'r hyn nad yw wedi gweithio cystal! Fel rhan o'r prosiect, byddwn yn dewis dwy astudiaeth achos, o restr hir o astudiaethau achos a enwebwyd gan fynychwyr ein Gweminar Ragarweiniol (a gynhaliwyd ar 15 Gorffennaf 2021). Gallwch gwylio Gweminar Ragarweiniol

Astudiaethau peilot

Byddwn hefyd yn dechrau dau brosiect peilot 'gwella bioamrywiaeth' yn 2021 yng Ngwynedd, gan ganolbwyntio ar ddysgu o'r broses o'u rhoi ar waith.

Bydd y prosiect peilot cyntaf yn gweithio gyda fferm i adfer gwrychoedd a chloddiau, sy’n gynefin pwysig. Bydd y prosiect yn ystyried rheolaeth ar bori ac adfer cynefinoedd arfordirol. Bydd yr ail brosiect peilot yn mabwysiadu dull fferm gyfan, a bydd yn cynnwys adfer cynefinoedd, arferion ffermio a rheoli pwysau datblygu. Mae trafodaethau'n mynd rhagddynt ar hyn o bryd a bydd cynlluniau manylach, gan gynnwys lleoliad y prosiectau, yn cael eu rhyddhau cyn gynted ag y cawn gytundeb gan y tirfeddianwyr a'r ffermwyr.

Ydych chi’n berchennog tir neu’n ffermwr yng Nghymru, a’ch tir yn rhedeg ar hyd, neu’n agos at Lwybr Arfordir Cymru?

Os felly, rydym yn awyddus i glywed eich barn a’ch syniadau am fioamrywiaeth ar eich tir - pa un yw'n dir sy'n cael ei ffermio neu beidio.

Bydd eich profiad yn cyfarwyddo ein prosiect peilot i ddeall sut y gall rheoli tir wella bioamrywiaeth arfordirol. Cwblhewch yr arolwg byr (15-munud) di-enw hwn erbyn 29 Hydref 2021

Dechrau yr arolwg

Cysylltwch â ni

Rydyn ni’n awyddus i glywed gennych chi. Oes gennych chi syniadau ar sut i gynyddu bioamrywiaeth ar hyd Llwybr Arfordir Cymru? A oes yna astudiaethau achos y gallwn ni ddysgu ganddynt a gwella arnynt? Efallai eich bod wedi clywed am brosiectau tebyg yn y DU neu’n bellach i ffwrdd y gallen ni ddysgu ganddynt? Os hoffech chi enwebu astudiaeth achos, neu ymuno â'n rhestr bostio, cysylltwch â Quentin Grimley yn Cyfoeth Naturiol Cymru.